รถหุ้มเกราะล้อยาง BTR-40 รถลำเลียงพลรุ่นแรกของสหภาพโซเวียต

ภาพรถหุ้มเกราะล้อยาง BTR-40 ตั้งแสดงที่พิพิธภัณฑ์รถถัง Kubinka
(Alf van Beem/ Wikimedia Commons/ Public Domain)

จากประสบการณ์ในสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งสหภาพโซเวียตมีรถกึ่งสายพานและรถบรรทุกไม่พอใช้ลำเลียงทหาร ส่งผลให้ทหารโซเวียตต้องเข้าสู่สนามรบโดยการนั่งเกาะราวเหล็กบนรถถัง แม้จะช่วยให้มีความคล่องตัวมากขึ้น แต่ทหารโซเวียตที่นั่งไปบนรถถังไม่มีเกราะกำบังเลย หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง โซเวียตจึงมีโครงการพัฒนารถลำเลียงพลของตัวเองขึ้น โดยรถลำเลียงพลรุ่นแรกของโซเวียตที่ได้เข้าสู่สายการผลิตจำนวนมากก็คือรถหุ้มเกราะล้อยาง 4×4 BTR-40 ออกแบบโดย V. A. Dedkov ในปี ค.ศ.1947 (รถต้นแบบชื่อ BTR-141) และเข้าประจำการในปี ค.ศ.1950

BTR-40 มีพื้นฐานจากแคร่รถบรรทุก GAZ-63 ซึ่งเข้าสู่สายการผลิตในปี ค.ศ.1946 นำมาออกแบบตัวรถและติดเครื่องยนต์ใหม่ มีน้ำหนัก 5.3 ตัน มีขนาดยาว 5 เมตร กว้าง 1.9 เมตร สูง 1.83 เมตรขณะยังไม่ติดอาวุธ ใช้พลประจำรถ 2 นายและบรรทุกทหารได้ 8 นาย สามารถติดอาวุธได้หลากหลายเช่นปืนกล SGMB ขนาด 7.62 มิลลิเมตร, ปืนกลหนัก DShK ขนาด 12.7 มิลลิเมตร และปืนกลหนักต่อสู้อากาศยาน KPVT ขนาด 14.5 มิลลิเมตร ลำกล้องคู่ (ZPTU-2) เกราะของ BTR-40 มีความหนาเพียง 6 – 8 มิลลิเมตร สามารถป้องกันกระสุนปืนเล็กและสะเก็ดระเบิดในช่วงต้นสงครามเย็นได้ แต่ปัจจุบันไม่สามารถป้องกันสะเก็ดกระสุนปืนใหญ่รุ่นใหม่ๆได้แล้ว ระบบขับเคลื่อนใช้เครื่องยนต์เบนซิน GAZ-40 ขนาด 80 แรงม้า มีความเร็วสูงสุด 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ระยะปฏิบัติการ 430 กิโลเมตร

หลังจากกองทัพโซเวียตใช้งาน BTR-40 ไปได้ไม่กี่ปี ก็พบว่ารถหุ้มเกราะล้อยางรุ่นนี้มีจุดอ่อนหลายอย่าง หนึ่งในนั้นคือเรื่องการเคลื่อนที่ในสภาพภูมิประเทศ ช่วงปลายปี ค.ศ.1954 โซเวียตจึงเริ่มออกแบบ BTR-40P รุ่นสะเทินน้ำสะเทินบก แต่ภายหลังโครงการดังกล่าวก็ถูกเปลี่ยนเป็นโครงการพัฒนารถหุ้มเกราะล้อยางสะเทินน้ำสะเทินบกสำหรับภารกิจลาดตระเวนโดยเฉพาะคือ BRDM-1 แทน ขณะที่ BTR-40 รุ่นลำเลียงพลก็ค่อยๆถูกทดแทนด้วยรถหุ้มเกราะล้อยาง BTR-152 ในที่สุด

สหภาพโซเวียตส่ง BTR-40 ให้ประเทศพันธมิตรในกลุ่มองค์การสนธิสัญญาวอร์ซอ (Warsaw Pact) เช่นเยอรมนีตะวันออก โปแลนด์ ฮังการี ฯลฯ ใช้งานอย่างแพร่หลาย และยังขายให้ประเทศในตะวันออกกลางและแอฟริกาด้วย ขณะที่จีนก็ได้พัฒนา BTR-40 เวอร์ชันของตัวเองชื่อว่า Type-55 บางส่วนถูกส่งให้เกาหลีเหนือและเวียดนามเหนือใช้งาน

ปัจจุบันประเทศผู้ใช้งาน BTR-40 และ Type-55 ส่วนใหญ่ได้ปลดประจำการรถหุ้มเกราะล้อยางรุ่นนี้ไปแล้ว แต่เกาหลีเหนือ และประเทศในทวีปแอฟริกาและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายประเทศ เช่น บุรุนดี กินี ลาว เวียดนาม อินโดนีเซีย ฯลฯ ยังคงใช้งานรถหุ้มเกราะล้อยางรุ่นนี้อยู่

สวัสดี

23.07.2021

แสดงความคิดเห็น